Lijstjes, zeigarnik en de kunst van het procrastineren.

Wat onafgewerkt of onderbroken is, blijft door ons hoofd spoken. Dat ontdekte Zeigarnik bij het in de gaten houden van kelners en dat ontdekte ik ook ooit tijdens een examen. Het was laat, mijn hoofd zat vol en er moest nog één blad geleerd worden. Ik bekeek het even maar besloot meer nood te hebben aan slaap dan aan de wijsheid op papier. Hoe groot was de kans dat ik over die ene bladzijde een vraag zou krijgen? De cursus telde honderden bladzijden… De volgende ochtend kwam ik uitgeslapen het examenlokaal binnen, begroette de professor en koos een van de strookjes papier die voor hem uitgespreid lagen. Terwijl ik naar een lege bank liep, vouwde ik het open en als vloekwoorden tot mijn woordenschat hadden behoord, zou er toen vast en zeker een of meerdere aan me ontsnapt zijn. Op het briefje stond de titel van die ene bladzijde. Uiteraard! May the odds be ever in your favor. Maar het vreemde was dat ik zo goed wist dat ik het niet wist, dat ik het wel bleek te weten. Ik zag het blad voor me en kon haast zin voor zin “lezen” wat er stond. Een onafgewerkte taak…

De afgelopen jaren zijn er uiteraard wel vaker onafgewerkte taken geweest, ik duwde ze meestal een poosje naar een comfortabel hoekje in mijn hersenen en hield me onledig met wat dan ook, behalve dat. Waarom? Faalangst, perfectionisme, de opdracht te groot vinden, de tussenstappen niet zien, het te weinig uitdagend vinden, impulsiviteit,…. Procrastinatie tot kunst verheven, alles uitstellen, tot op het allerlaatste ogenblik, tot de noodzaak te hoog werd en de pijn van niet doen groter dan het plezier van iets anders te doen.

“Maak lijstjes,” stelde men me voor. “Dat werkt echt.”

Dus maakte ik lijstjes. Ik was er goed in. Urenlang kon ik plannen! Mooi gestructureerd, desnoods met kleurcodes volgens prioriteiten. Het probleem was dat het maken van zo’n lijstje me dan het valse voldane gevoel van verrichte arbeid gaf, terwijl ik nog niet eens een eerste echte stap had gezet.

“Gebruik een app! Dat werkt super.”

Dus besteedde ik eerst enkele uren aan het uitzoeken van de voor mij meest geschikte app, installeerde hem en zette er de eerste lijst in. Et voila! Daarna was het tijd voor een kopje thee, de beloning na al dat harde werken. Die app bleek inderdaad zeer super praktisch! Taak vandaag niet volbracht? Met één klik werd het doorgeschoven naar morgen. Of naar overmorgen…

Het enige wat echt werkte om mij te laten werken was het mes op de keel, een deadline. Maar hier in Frankrijk is er niemand meer die zegt dat de tijd dringt. Hier heb ik alle tijd en net daardoor raakt er buiten de dringende en noodzakelijke dingen nauwelijks iets gedaan. Enkel wat moet, niet wat ik eigenlijk wil, niet waar ik van droom. Hoe kom ik van willen en dromen naar moeten? Daar is een andere motivator voor nodig en die kwam er onder de vorm van hevige migraine-aanvallen. Meestal leggen ze me een poosje lam, maar net daardoor zetten ze me in beweging. De tijd waarin je iets gedaan krijgt is weer beperkt, dus moet hij nuttig gebruikt worden en dat vraagt planning. Bovendien drukt het je met de neus op je sterfelijke feit, het laat je je leven in vraag stellen. Ben ik tevreden met wie ik ben en wat ik doe? Heb ik ergens spijt van?

Blijkbaar vooral van dingen die ik niet gedaan heb. Dus maak ik toch weer lijstjes. Lijstjes met moetjes en lijstjes met magjes. Lijstjes met projecten en lijstjes met taken. Is de taak te groot om in één keer te doen? Dan wordt het in haalbare, hapklare brokken verdeeld. En plots werken die lijstjes wèl. Elke dag begint met wat ik al jaren uitstel. Er wordt afgevinkt en er wordt bij morgen bijgeschreven, niet omdat het vandaag niet gedaan is, maar omdat ik het morgen verder wil zetten.

Het Zeigarnik-effect in actie. Zodra de eerste stap gezet is, doet de taakspanning de rest.

26 januari 2018

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s